Zoeken
  • Tania Poppe

Er is geen tijd meer te verliezen...

Bijgewerkt op: 21 jun. 2021

Eva Berghmans schreef onderstaand artikel (De Standaard) waarin Neuroloog Reybrouck via de werking van ons brein tot een sterke VISIE komt die ik volledig onderschrijf.

Het vertelt integraal wat ik geloof dat belangrijk is voor ons onderwijs en hoe het komt dat zoveel kinderen DRUK ervaren en het gevoel hebben dat ze niet voldoen aan Dé NORM.

Lees ze!


Artistieke vorming, ook in het middelbaar onderwijs, is geen luxe maar een noodzaak. Dat bevestigen recente inzichten uit de neurowetenschappen. ‘Leerlingen presteren beter voor alle vakken als je ze ook naar Mozart of Bach leert luisteren.’


MEAV zal dat nieuwe vak voor het derde en vierde middelbaar heten. De afkorting staat voor Maatschappelijke, Economische en Artistieke vorming. Dat betekent dat leerlingen nog recht hebben op een trimester lang één uur artistieke vorming – tenzij de directie voor meer uren kiest. ‘Het is een amputatie, dit gaat onherstelbare schade aanrichten’, zegt muziekpsycholoog Mark Reybrouck, emeritus hoogleraar aan de KU Leuven, met een bijzondere interesse in de affectieve werking van muziek én in onderwijs (hij studeerde ook lichamelijke opvoeding en kinesitherapie, en gaf een tijd les op de middelbare school).

‘Leerlingen die zich in de klassieke lessen wegsteken omdat ze problemen hebben met hun concentratie of met de taal, bloeien vaak open als je ze creatief laat zijn’

Ivana Momcilovic

Collectief PhD in One Night

‘Hoewel artistieke/creatieve vakken als een vorm van ontspanning voelen, zijn ze alles­behalve tijdverlies’, zegt Reybrouck. ‘Ik heb niets tegen wiskunde en wetenschappen, integendeel zelfs, maar de slinger slaat door. In de opwaardering van de positieve wetenschappen wordt de rest van het vakkenpakket wat ver­geten.’


Dagdromen

Reybrouck heeft zich de laatste jaren meer en meer toegelegd op de neuro-esthetica, die onderzoekt wat kunst met onze hersenen doet. Het is een jonge wetenschap, die vooruitgang boekt dankzij de medische beeldvorming, die toelaat om te zien welke hersengebieden aan de slag gaan op welk moment.


Alvast één mythe sneuvelde: de hersenen van een muzikant zitten niet anders in elkaar dan de hersenen van een niet-musicerende mens. Wél zijn ze beter ontwikkeld; er zijn meer verbindingen tussen de verschillende hersendelen en de hersenen zijn actiever. Het goede nieuws is dat een beter functionerend brein voor iedereen haalbaar is.

Hersenen zijn plastisch: als je ze geregeld uitdaagt, veranderen ze, ze worden beter.

Er is meer. ‘Een schooldag vol ­vakken die uitsluitend op het cognitieve gericht zijn, houdt geen rekening met de werking van ons brein’, zegt Reybrouck.


‘Je rustbrein probeert los te komen van het hier en nu, van alles wat concreet is, het legt verbanden tussen de dingen. Dat is cruciaal om ­ervaringen en kennis te verwerken. Als je dan later weer iets nieuws tegenkomt, kun je met groter rendement werken. Mensen die cognitief goed presteren, hebben vaak een sterkere activatie van het rustbrein’, zegt Reybrouck. ‘Het is belangrijk dat je een afwisseling hebt tussen naar buiten gerichte aandacht, zoals wanneer je taakgericht bezig bent, en de naar binnen gerichte aandacht, waarbij het rustbrein kan functioneren. Het is moeilijk om die twee soorten aandacht te combineren, maar het is wel mogelijk om continu te schakelen tussen de twee.’


‘De nieuwe eindtermen en leerplannen zijn zo volgestouwd dat er geen tijd meer is om tijd te verliezen. Dat is nefast voor je leerproces. Vanuit de neurowetenschappen is er nu een tendens om ervoor te pleiten die tijd in het onderwijs in te bouwen. Vakken als muzikale en plastische en lichamelijke opvoeding kunnen die functie vervullen. Je kunt ook in andere lessen tijd ­maken voor activiteiten die niet meteen doelgericht zijn. Als je je leerlingen 5 minuten op de grond laat liggen terwijl ze naar Mozart of Bach luisteren, zullen ze nadien anders met hun aandacht omgaan, en sneller begrijpen wat je vertelt. Kunst op een zintuiglijke, niet te analytische manier ervaren, stimuleert de werking van het rustbrein.’


8 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven